tweewielers

Geschiedenis van de fiets in Nederland

prachtige oude fietsen

Le velocipede

Waar komt het woord Tweewieler/Fiets vandaan? Een bekende theorie zegt dat dit afkomstig is van de naam E.C.Viets, een fietsenmaker die rond 1880 zijn eigen rijwielen fabriceerde.

De uitvinding van de tweewielers heeft wereldwijd impact gehad, vooral in landen die vlak zijn, met weinig heuvels. In Nederland is het zo, dat iedereen minstens een fiets heeft staan in zijn tuin, schuur of garage. Voor de voordelen van de tweewielers zie mijn artikel fietsen.

In Nederland zijn er zoveel tweewielers dat het nodig werd om fietsstallingen in grote steden te bouwen. Zo worden deze tweewielers bewaard als mensen naar hun werk gaan, of als ze met de fiets boodschappen doen in een grote stad.
De fiets is in Nederland in de stad alom aanwezig, en is een wezenlijk onderdeel van het landschap geworden. Overal zie je aparte fietspaden (in Nederland rood gekleurd) en verkeerslichten voor fietsers. De fiets is het vervoersmiddel bij uitstek, net als bij onze buurlanden Duitsland en België.

Hieronder zien we een interessante tabel met wat basisgegevens over de begintijd van de fabricage van tweewielers in Nederland.

BedrijfJaar van oprichtingBegin fietsproductieBeëindiging
Bato, Tielvoor 190019131958
Locomotief, Amsterdam190219291952
Union, Dedemsvaart190419112005
Batavus, Heerenveen19041907(actief)

In Nederland zien we dagelijks honderden, misschien duizenden fietsen per dag. Echter, de fiets is niet overal vanzelfsprekend. En er zijn veel landen waar de fiets een bijzonder verschijnsel is. Getuige onderstaande foto!

spelende kinderen met oude fiets
Afghaanse kinderen spelen met oude tweewieler

Er zijn veel landen waar bijna geen fiets rijdt, doordat deze landen veel bergen hebben, of doordat de bevolking arm is, waardoor veel mensen een tweewieler niet kunnen betalen.

Hieronder een korte samenvatting over de oprichting van de meest bekende tweewielerbedrijven in Nederland

Sparta

Oprichting. In 1917 werd de firma Verbeek & Schakel opgericht door de heren Anthonie Verbeek Jr. Dirk Leendert Schakel en Lubbert Krijgsman als handelsbedrijf in fiets- en rijwielonderdelen. De firma werd gevestigd aan de Hoofdstraat in Apeldoorn.

Batavus

Oprichting. Batavus werd in 1904 te Heerenveen opgericht door Andries Gaastra en zijn vrouw Dientje als Rijwiel- en Motorenfabriek A. Gaastra, en werd later Batavus NV Rijwiel & Motorenfabriek, en Batavus Intercycle B.V. (1932-1986)


Giant

Het bedrijf Giant is een Taiwanese constructeur van tweewielers. Giant werd in 1972 opgericht. In het wielrennen was Giant de officiële fietsenleverancier van het Duitse ProTour-team T-Mobile Team en ook de Spaanse wielerploeg ONCE reed op Giant-fietsen.

De Giant Manufacturing Company is opgericht door King Liu in Taiwan. Onder leiding van King’s productie-expertise begint het bedrijf met het maken van fietsen voor enkele van de beste fietsmerken ter wereld


Gazelle

Gazelle is een in 1892 opgerichte Nederlandse fietsenfabriek die ook auto’s, brom- en motorfietsen heeft geproduceerd. De firma, die zich sinds 1992 Koninklijk mag noemen, heeft een fabriek in Dieren. Het bedrijf produceert ruim 275.000 fietsen per jaar en is daarmee marktleider in Nederland.


Union

Union begon als rijwielhandel in 1904 en werd opgericht door de molenaarszoon B.J. van den Berg in Den Hulst, nabij Nieuwleusen. Naast de rijwielhandel had men een bouwmaterialen- en houthandel. In 1911 begint men met de fabricage van fietsen, waarbij de eerste frames bij Gazelle te Dieren werden betrokken.


Koga

Geschiedenis. In 1974 werd het bedrijf opgericht door Andries Gaastra, die daarvoor een topfunctie bij Batavus verliet. Hij voegde de eerste letters van de achternaam van zijn vrouw Marion Kowallik samen met die van zijn eigen achternaam tot de merknaam Koga

Pegasus

Pegasus is de marktleider in fietsen in Duitsland. Het is een eigen merk van ZEG (Zweirad Einkaufs Genossenshaft) dat circa 1.000 fietsenwinkels in Duitsland van fietsen voorziet. Ook de fietsmerken Bulls (racefietsen en mountainbikes) en Zemo (e-bikes) zijn labels van ZEG. Pegasus is hun “familie merk”. Voor meer informatie, zie wikipedia.


Vanmoof

VanMoof is in 2009 opgericht door Taco en Ties Carlier, twee Nederlandse broers met een visie voor de perfecte stadsfiets. Nu veranderen hun fietsen steden en ze de drijvende kracht achter de huidige golf mensen die kiezen voor e-bikes.


Flyer

Nadat begin jaren 90 een Zwitserse man uit Emmental het idee uitvoert om zijn fiets uit te rusten met een motor, komt in 1995 de ‘Flyer Classic’ als eerste e-bike op de Zwitserse markt. … Dit jaar viert Flyer het 25-jarig jubileum.


Montego

Montego is een Nederlands fietsenmerk dat tientallen modellen fietsen levert.


Multi Cycle

Multicycle werd in 1977 in de Achterhoek opgericht door Nico Bieleveldt en zijn vrouw. In die tijd groeide de vraag naar recreatieve fietsen, maar de gebruiksvriendelijkheid liet vaak nog te wensen over. Multicycle speelde hierop in met handgemaakte fietsen die comfort en kwaliteit boden.


Stella

In 2011 zien Daan van Renselaar en Wilco van de Kamp een groeimarkt voor e-bikes ontstaan. De twee jonge ondernemers bedenken en assembleren de eerste Stella e-bike in een schuurtje in hun achtertuin. Acht jaar later sturen Daan en Wilco meer dan 550 medewerkers aan en is Stella marktleider in Nederland.


Soorten fietsen/tweewielers

  • Aanhangfiets
  • Bakfiets
  • Driewielfiets
  • Elektrische fiets
  • Eenwieler
  • Fat Bike
  • Kinderfiets
  • Ligfiets
  • Omafiets
  • Racefiets
  • Speed pedelec
  • Stadsfiets
  • Vakantiefiets
  • Zitfiets
  • Hondenzitkar
  • vouwfiets

De tweewieler is nu bezig met een enorme verandering. Van klassieke fiets gaat het naar modern, en van daaruit zien we steeds meer tweewielers die gebruik maken van een elektrische aandrijving, een motor. Met name ouderen maken hier nu massaal gebruik van (vaak met helm). Daarnaast zien we ook dat het model verandert, zoals je in bovenstaande plaatjes kunt zien.

Er verschijnen steeds meer soorten fietsen die je dagelijks op de weg ziet. Een voorbeeld, elektrische fietsen , een segway, of een gemotoriseerde step, of opvouwbare e-step. Andere voorbeelden zijn de ligfiets, waar het gewicht van de fietser grotendeels op het stoeltje ligt.


De velomobiel (eifiets)

aerodynamische fiets

Een bijzonder verschijnsel is de velomobiel (eifiets). Hij is gebouwd om er snel mee te fietsen, over langere afstanden, bijvoorbeeld als vervanging van de auto naar je werk, of om voor je plezier te rijden. Deze fietsen kunnen heel snel rijden, en zijn vrij stabiel op de weg.

Ze kunnen makkelijk een snelheid van 25 km/uur bereiken, maar ook een hogere snelheid is haalbaar. Hierbij gaat de meeste kracht van de fietser naar het beheersen van de luchtweerstand.

Het traditionele gemak van fietsen is er niet bij, door de verticale positie. Je weerstand is minder, doordat je bijna niet in aanraking komt met de wind. Dit maakt het fietsen op deze eifiets vrij moeilijk.


De gekste fietsen

En alsof dit nog niet genoeg was, zien we hieronder een verzameling van de mafste fietsen. Zie de zes mafste fietsen bij www.engineersonline.nl


Wil je meer over de geschiedenis van de tweewielers weten? Klik hier.